Συναγερμός στον Περσικό Κόλπο: 20.000 ναυτικοί εγκλωβισμένοι – Ο ναύαρχος James Stavridis προειδοποιεί για μήνες χάους στο Στενό του Ορμούζ

Η παγκόσμια ναυτιλία φαίνεται να εισέρχεται σε μία από τις πιο επικίνδυνες κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών, καθώς το Στενό του Ορμούζ μετατ...

Η παγκόσμια ναυτιλία φαίνεται να εισέρχεται σε μία από τις πιο επικίνδυνες κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών, καθώς το Στενό του Ορμούζ μετατρέπεται σταδιακά σε πραγματικό πεδίο μάχης. Περισσότεροι από 20.000 ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι σε δεκάδες πλοία που βρίσκονται στην περιοχή, ενώ η απειλή χιλιάδων θαλάσσιων ναρκών και επιθέσεων με drones έχει ουσιαστικά παραλύσει τη ναυσιπλοΐα σε ένα από τα πιο κρίσιμα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη.

Ο πρώην Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής του ΝΑΤΟ, ναύαρχος James Stavridis, προειδοποιεί ότι ακόμη και αν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή σταματήσουν άμεσα, μπορεί να χρειαστούν μήνες μέχρι να ανοίξει πλήρως ξανά το στενό. Ο λόγος, όπως εξηγεί, είναι ο τεράστιος κίνδυνος από πιθανή ναρκοθέτηση της περιοχής, που θα μπορούσε να κρατήσει κλειστή τη βασική αυτή θαλάσσια αρτηρία για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η κατάσταση στη θαλάσσια δίοδο που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τα ανοικτά νερά του Ινδικού Ωκεανού έχει γίνει εξαιρετικά τεταμένη. Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα του Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός, Arsenio Dominguez, περίπου 20.000 ναυτικοί βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε δεξαμενόπλοια και εμπορικά πλοία που δεν μπορούν να κινηθούν με ασφάλεια, καθώς οι ναυτιλιακές εταιρείες και οι ασφαλιστικοί οργανισμοί αποφεύγουν πλέον τη διέλευση από την περιοχή.

Την ίδια στιγμή, περισσότερα από 250 τάνκερ έχουν συγκεντρωθεί στα ανοιχτά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ομάν, ενώ περίπου 70 πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου και εμπορευματοκιβωτίων περιμένουν στην είσοδο του στενού. Οι μεγάλες ασφαλιστικές εταιρείες έχουν αρχίσει να ακυρώνουν την κάλυψη πολεμικού κινδύνου για τα πλοία που επιχειρούν να περάσουν από το σημείο, γεγονός που πρακτικά αναγκάζει πολλές ναυτιλιακές να κρατούν τα πλοία τους αγκυροβολημένα μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση.

Σύμφωνα με την ανάλυση του ναυάρχου James Stavridis, το Ιράν διαθέτει ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό σύστημα στρατιωτικής αποτροπής στην περιοχή. Στις ακτές του στενού υπάρχουν βαλλιστικοί πύραυλοι μικρού βεληνεκούς, ενώ εκατοντάδες μικρά ταχύπλοα σκάφη επιθέσεων, drones και ρουκέτες μπορούν να παρενοχλήσουν ή ακόμη και να επιτεθούν σε μεγάλα εμπορικά πλοία. Οι στρατιωτικοί αναλυτές αποκαλούν αυτή τη στρατηγική «στόλο κουνουπιών», καθώς βασίζεται σε μεγάλο αριθμό μικρών, ευέλικτων σκαφών που μπορούν να περικυκλώσουν αργά κινούμενα δεξαμενόπλοια.

Ωστόσο, ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι απαραίτητα οι άμεσες επιθέσεις, αλλά η πιθανότητα εκτεταμένης ναρκοθέτησης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το Ιράν μπορεί να διαθέτει περισσότερες από 5.000 θαλάσσιες νάρκες, οι οποίες μπορούν να τοποθετηθούν με μικρά σκάφη, υποβρύχια ή ακόμη και πολιτικά πλοία. Μια μόνο νάρκη είναι αρκετή για να προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε ένα τεράστιο δεξαμενόπλοιο, μπλοκάροντας τη διέλευση και δημιουργώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις στη ναυσιπλοΐα.

Ακόμη κι αν οι στρατιωτικές δυνάμεις καταφέρουν να περιορίσουν τις απειλές στην περιοχή, η επόμενη φάση θα είναι ιδιαίτερα δύσκολη: η ναρκαλίευση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν μόλις τρία έως έξι ναρκαλιευτικά σκάφη στον Περσικό Κόλπο, ενώ σύμμαχοι όπως η Μεγάλη Βρετανία και η Σαουδική Αραβία μπορούν να συνεισφέρουν περιορισμένες επιπλέον δυνάμεις. Ακόμη και στις καλύτερες συνθήκες, η εκκαθάριση ενός πεδίου με εκατοντάδες νάρκες μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες. Αν ο αριθμός τους φτάνει τις χιλιάδες, η πλήρης εκκαθάριση του στενού θα μπορούσε να χρειαστεί αρκετούς μήνες.

Η κρίση αυτή έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει έντονα τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου, καθώς από εκεί διέρχεται έως και το 20-25% του παγκόσμιου πετρελαίου και περίπου το 30% των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις χώρες του Περσικού Κόλπου. Οι μεγαλύτεροι αγοραστές αυτών των ενεργειακών πόρων είναι ασιατικές οικονομίες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα.

Ήδη οι αγορές αντιδρούν έντονα στις εξελίξεις. Η τιμή του πετρελαίου Brent έχει ξεπεράσει τα 84 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι τιμές φυσικού αερίου σε Ευρώπη και Ασία έχουν σχεδόν διπλασιαστεί. Πολλοί αναλυτές προειδοποιούν ότι αν το στενό παραμείνει κλειστό για μεγάλο χρονικό διάστημα, η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να ξεπεράσει ακόμη και τα 100 δολάρια το βαρέλι, προκαλώντας σοβαρό σοκ στην παγκόσμια οικονομία.

Καθώς η ένταση μεταξύ των Ηνωμένες Πολιτείες, του Ισραήλ και του Ιράν συνεχίζει να κλιμακώνεται, το Στενό του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε σημείο μηδέν για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια. Όπως προειδοποιεί ο ναύαρχος James Stavridis, ακόμη και αν η σύγκρουση σταματήσει σήμερα, η επιστροφή στην κανονικότητα στη ναυσιπλοΐα δεν θα είναι άμεση και μπορεί να απαιτήσει μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως η ασφάλεια στην περιοχή.